Verantwoordelijkheid of vertrouwen?

Bij het overstappen in Rotterdam, merkte ik dat ik m’n portefeuille niet meer bij me had. De broekzak waar hij hoorde te zitten was leeg. De security-agenten die de trein wilden leegmaken waren formeel: weer een reiziger die gerold is. Gebeurt heel de tijd, geen zin om verder te zoeken. Blokkeer je kaarten en hoop dat er niet te veel geld weg is.

Ken je pronoia? Dat is de tegenhanger van paranoia. Het is het irrationele geloof dat iedereen achter jouw rug… het beste me je voor heeft. Ik ken een paar pronoia-patiënten. Mensen die hun portefeuille op de trein verliezen en er kalmpjes vanuit gaan dat die wel terugkomt.

Niet ik dus.

Ikzelf zit eerder aan de paranoïde kant. Niet dat ik diep vanbinnen alles en iedereen wantrouw, maar controle voelt toch prettiger dan je afhankelijk maken van anderen. Leiders die van controle houden, hebben ergens het verhaal geleerd dat je zelf verantwoordelijk bent voor het resultaat. Als jij het laat mislopen, dan is het jouw schuld. Leiders die er van nature vanuit gaan dat de dingen altijd wel opgelost geraken, hebben geleerd te vertrouwen op de groep.

Geen van beide verhalen is noodzakelijk slecht. Je kunt echter als mens altijd groeien in het stukje van jezelf dat niet vanzelf komt. Control freaks kunnen veel leren uit een keertje achteroverleunen en zien wie in het team de verantwoordelijkheid oppakt. Pronoia-patiënten kunnen dan weer veel leren uit onvoorwaardelijke eindverantwoordelijkheid nemen voor een resultaat. En teams leren ontzettend veel als ze die onderlinge dynamieken en noden ook met elkaar leren bespreken.

Op dat perron in Rotterdam was ik behoorlijk blij met mijn innerlijke control freak. Want natuurlijk had die een tracker in m’n portefeuille gestoken zodat ik kon zien dat m’n portefeuille netjes thuis op m’n bureau lag. Vergeten mee te nemen. Zo slecht is die paranoia dan toch nog niet.

Het enige dat me nog te doen stond, was een paar daagjes in Amsterdam doorbrengen zonder identiteitspapieren. En me daar niet te druk over maken. Want wat is nu het ergste dat er kan gebeuren?